अक्षर आकार:

भारतभूमातृस्तोत्रम्

bhAratabhUmAtRistotra

भारतभूमातृस्तोत्रम्

वन्दे मातरमव्यक्तां व्यक्तां च जननीं पराम् । दीनोऽहं बालकः कांक्षे सेवां जन्मनि जन्मनि ॥ १॥ सागरालिङ्गितां लक्ष्मीं जगज्जनककन्यकाम् । स्थितां हिमनगस्यांके पार्वतीमपरां भजे ॥ २॥ शुभ्रं धर्मध्वजं मातुः किं वा राशीकृतं यशः । रौप्यं वा मुकुटं दिव्यं वन्देऽहं तं हिमालयम् ॥ ३॥ जाह्नवीयमुनासिंधुब्रह्मपुत्रशतद्रुभिः । भूदेवीं पञ्चधाराभिः सततं साऽभिषिञ्चति ॥ ४॥ नगाधिपं धारयंतीं मस्तके रत्नमद्वयम् । काश्मीरं च ललाटे भ्रूमध्ये नेपालिकां शुभाम् ॥ ५॥ नर्मदातापतीविंध्यसप्तपीठकमेखलाम् । पूर्वापराचलोरूं च मलयं पादपीठके । मध्यदेशोदरे गुप्तानक्षयान् धनसञ्चयान् ॥ ६॥ असुराणां पुरी लंका दासी यच्चरणयोः कृता । तां देवीं भारतीं वन्दे मातरंविश्वपूजिताम् ॥ ७॥ द्रुष्टा चैवोपनिषदां गीतशास्त्रप्रवर्तकः । षड्दर्शनप्रवक्ता च भगवान्पाणिनिर्मुनिः ॥ ८॥ वाल्मीकिश्च तथा व्यासः कालिदासो महाकविः । आर्यभट्टश्च भरतः शंकरोऽद्वैतकेसरी ॥ ९॥ भीष्मरामार्जुना वीरा नृपौ रामयुधिष्ठिरौ । सावित्री द्रौपदी सीता दमयंती च तारका ॥ १०॥ महाधान्यद्वितीयानि रत्नान्येतानि भूतले । जननी भारती तेषां रत्नगर्भा कथं न सा ॥ ११॥ वसुन्धरा रत्नगर्भा रसा विश्वंभरा क्षमा । सर्वंसहा स्थिरा चैव भारती भूसुकन्यका ॥ १२॥ रत्नाकरः स्वयं भक्त्या मुक्तोपायनपूर्वकम् । चरणान्क्षालयत्यस्या अतंद्रश्च दिवानिशम् ॥ १३॥ कैलासद्वारकाधीशौ रामेश्वरपुरीश्वरौ । द्वारपाला बभूवुश्च सौभाग्यं मातुरद्भुतम् ॥ १४॥ पोष्यन्ति सदा मातुः पर्वतस्तनमंडलात् । निःसृताश्च पयोधाराः संततीनां परंपराः ॥ १५॥ पुत्रवत्सलता मातुरगाधा हरिणा स्वयम् । अवतीर्योदरे सोढं गर्भदुःखं पुनः पुनः ॥ १६॥ मरणे जन्मकाले च मुमूर्षुर्नवबालकः । त्वदंके चैव संशेते अहो वत्सलता तव ॥ १७॥ पद्मालया त्वमेवासि त्वमेव च सरस्वती । अन्नपूर्णा त्वमेवासि त्वमेव च शिवा सती ॥ १८॥ त्वदृक्षाः कल्पवृक्षाश्च चिन्तामणिशिलाः शिलाः । त्वद्वनं नंदनं साक्षात्साक्षात्त्वं स्वर्गदेवता ॥ १९॥ प्रतिजन्मनि मे चित्तं वित्तं देहश्च संततिः । त्वत्सेवानिरता भूयुर्माता त्वं करुणामयी ॥ २०॥ न मे वांछाऽस्ति यशसि विद्वत्त्वे न च वा सुखे । प्रभुत्वं नैव वा स्वर्गे मोक्षेऽत्यानंददायके ॥ २१॥ परं च भारते जन्म मान्वस्य च वा पशोः । विहंगस्य च वा जन्तोर्वृक्षपाषाणयोरपि ॥ २२॥ निरन्तरं भवतु मे मातृसेवांशभाग्यभाक् । एषैव वाञ्छा हृदये साक्षी सर्वात्मकः प्रभुः ॥ २३॥ इति श्रीभारतभूमातृस्तोत्रं सम्पूर्णं