अक्षर आकार:

श्रीवेङ्कटकविविरचित बाहत्तर मेळकर्ता

72 Melakarta by Shri Venkatakavi

श्रीवेङ्कटकविविरचित बाहत्तर मेळकर्ता

। आदिताल । याचें साहित्य । लावणीध्रुपदसह । ध्रुपदा विना मणालयां । मध्यमावती गीती । श्रीमान् जो करी राज्य विष्णुसम चव्हानवंशज भूपमणी । रघुवर सुकृपाकटाक्षलब्ध त्रिदशाधिपसम विभवधणी ॥ (शुद्धमध्यममेल) श्रीसमकनकाङ्गी शिवनृपपुत्रीपति विलसे सदरीं ॥ १॥ रत्नाङ्गीसी आंगी लेउनि दिव्यकिरीटहिं लसे शिरीं ॥ २॥ सकलन गानमूर्ति शोभवी धनद विभवि या पृथ्विवरी ॥ ३॥ वनस्पतीची सरस फळें बहु आणुनि ठेविति नजर बरी ॥ ४॥ मानवती हे पाहुनि सर्वहिं करिती श्लाघा परोपरी ॥ ५॥ लसे श्रुती संतानरूपि बहु फळे असे हो निरन्तरी ॥ ६॥ सेनापति हा सिद्धचि पुढती लक्ष देतसे आज्ञेवरी ॥ ७॥ लोकी हनुमतो लीन रामपद पद्मीं अलिसा दिनरात्रीं ॥ ८॥ सवत्सधेनुका सालंकृत हे गजोष्ट्र हय युग हे भारी ॥ ९॥ नाटकप्रिया गणिका ह्या कीं गान करिति बहु सुस्वरीं ॥ १०॥ कोकिलप्रिया पहिली साजे रम्भेहुनी हे सुकुमारी ॥ ११॥ रूपावती ही उर्वशीपरी भरतागम निपुणा दुसरी ॥ १ ॥ ॥ श्री ॥ ॥ १२॥ गायकप्रिया गीती गाती नटनाभिनया दावीती ॥ १३॥ वकुलाभरण शोभति यांसचि पाहुनि जन थक्कित होती ॥ १४॥ करिती मायामाळवगौळाच्या ह्या बरव्या हो म्हणती ॥ १५॥ चक्रवाकसम सुस्तनि यांप्रति निरखुनि विटजन मनि भुलती ॥ १६॥ सूर्यकान्त सुमनाने लसविति कर्ण अणिक नग बहुले ती ॥ १७॥ हाटकाम्बरी पैठणि नेसुनी कार्चुबि कञ्चुकि झळकविती ॥ १८॥ मञ्जुळ करझंकारध्वनि बरि परिसा तुम्ही बहु सुज्ञकृती ॥ १९॥ भैरवनट भैरवी हिं ऐकुनि पाहुनि आश्चर्या करिती ॥ २०॥ कीरवाणि कळवांतिणि सुस्वर सताल लययुत ह्या गाती ॥ २१॥ हेचि खरहरप्रियाति गङ्गा शिवशिरिं चढुनी पाहे ती ॥ २२॥ गौरिमनोहरि शिवाङ्गी बसुनी पाहायाशी करि विनती ॥ २३॥ जे कीं वरुणप्रियाही सुखवी हिमनीराच्या मिसें सती ॥ २ ॥ ॥ श्री ॥ ॥ २४॥ माररञ्जनी रति भुलुनि म्हणे अनङ्गपति अनुकूल बरें ॥ २५॥ चारुकेशि हे चामर विझितां होती कङ्कण झणत्कार ॥ २६॥ सरसाङ्गी हे दासी घाली वारा हळुहळु सुखकर ॥ २७॥ हरिकाम्भोजी नाच लक्ष्मिशी बोधिल राहा निरन्तर ॥ २८॥ धीरशङ्कराभरणरूप रघुराजपादयुग दासवर ॥ २९॥ नागानन्दिनीसमा बडोदा महाराणिचा जनक बरें ॥ ३०॥ रिपु पशु यागप्रिया मति हो ज्याची म्हणती जे शूर ॥ ३१॥ स्वसेवकीं अनुरागवर्धनी बुद्धि असे कीं निरन्तर ॥ ३२॥ गाङ्गेयभूषणी भूषित गौरी श्रीच्या सुकृपेसीं पात्र ॥ ३३॥ वागधीश्वरी खेळसे मुखिं जाणतसे पैं षट्शास्त्र ॥ ३४॥ शूलिनी ती परिनीति जयाची मानिति नय विद्राजवर ॥ ३५॥ न होय चञ्चल नाटे दयाम्बुधि मध्यम देशीं हा चतुर ॥ ३ ॥ ॥ श्री ॥ ॥ ३६॥ (प्रतिमध्यममेल) श्रित सुर सालगा विनृपां प्रति मध्यम उत्तम निवडितसे ॥ ३७॥ जलार्णवचि गम्भीरपणीं जो हेमाद्रिसम धैर्यिं असे ॥ ३८॥ झालवराळी याचें शुभ बहु ऐक सुचरिता म्हणति असें ॥ ३९॥ श्री नवनीतापहारि यदुवर साच कलियुगीं भासतसे ॥ ४०॥ पावनीय श्रीरामकथा श्रद्धेनें प्रतिदिन ऐकतसे ॥ ४१॥ रघुप्रिया दृढ भक्ती ज्याची तेणें इष्टचि साधितसे ॥ ४२॥ स्वीय गवाम्बोधीस चन्द्रसा उल्लासातें देत असे ॥ ४३॥ भवप्रियाळु अणिक कृपाळू यासम हाची वाटतसे ॥ ४४॥ शुभापन्त वराळीसह तू लाभ म्हणती द्विज संतोषें ॥ ४५॥ दाउनि पथ षड्विधमार्गिणि जिंकी रिपुला युक्त दिसे ॥ ४६॥ सुवर्णाङ्गी विजयश्री येउनि माळ घालिते बहु हौसें ॥ ४७॥ दिव्यमणीचा हारही त्यावरी घाली शचीपतिसम भासे । ४ ॥ ॥ श्री ॥ ॥ ४८॥ बहुयशधवलाम्बरीहि व्यापुनी गाजतसे देशोदेशीं ॥ ४९॥ रामनाम नारायणि जपसा जपत असे बहु श्रद्धेशीं ॥ ५०॥ राज्यकामवर्धनी जयाची चित्तवृत्ति नृपसद्वंशी ॥ ५१॥ रामप्रियाकर पूजादिक करि नित्यहिं नैमित्तिक दिवसीं ॥ ५२॥ रिपुजन गमनश्रमामुळे बहु श्रमुनी होती वनवासी ॥ ५३॥ श्रीविश्वंभरिच्या सुकृपेनें विजय घडे हो रणि ज्याशी ॥ ५४॥ श्यामलाङ्गि महिषासुरमर्दनि प्रसन्न ज्याला अहर्निशी ॥ ५५॥ षण्मुखप्रियापरि नेपालाधिपास दिधला स्वसुतेशी ॥ ५६॥ पट्टराणि सिंहेन्द्र मध्यमा अरिची शरणा चरणाशी ॥ ५७॥ हैमवन्तिनी दुसरी गाते ज्याचे सद्गुण कीर्तीशी ॥ ५८॥ धर्मवती बहु सूक्ष्मबुद्धिचा म्हणति असावा विष्ण्वंशी ॥ ५९॥ नीतिमतीचा राज्य चालवी जनां सौख्यवी बहु हौशी ॥ ५ ॥ ॥ श्री ॥ ॥ ६०॥ ज्याची कान्ता मणिशिवेन्द्रनृपपुत्री राज्य करि चतुर गुणी ॥ ६१॥ पुरुष ऋषभ प्रियाळु जो नृप सार्वभौम कुलराजमणी ॥ ६२॥ कनकलताङ्गी दासि घालि सुममाला देविडि घडि करुनी ॥ ६३॥ वाचस्पतिसम वक्ता जो कीं विद्वांसांसी सन्मानी ॥ ६४॥ स्वीयपतीसीं रमेच कल्याणी श्रीवच्छ्रीगुणखाणी ॥ ६५॥ विचित्राम्बरी कीर्ति जयाची व्यापे शाश्वत दाटोनी ॥ ६६॥ अमित सुचरित्रा चरितासी गाती कविजन कृति करुनी ॥ ६७॥ सुखकर ज्योतिःस्वरूपिणी तनुकान्ति जयाची लसे धरणी ॥ ६८॥ धातुवर्धनी तनुहि असे हा शतायुषी नृप लक्षणी ॥ ६९॥ शुकी नासिका भूषणि भूषित शकुन घडवि करि आर्ति झणी ॥ ७०॥ कोसलाधिप पूर्णकृपेनें लाभे सकलेष्टहिं अवनीं ॥ ७१॥ रसिकप्रिया बाहत्तरमेळाख्या श्रीवेङ्कट शुभवाणी ॥ ६ ॥ ॥ श्री ॥ ॥ ७२॥ स शिवात्मजश्च ऋध्यादीशगणेशो महेशपटुपुत्रः । धन्यः सुरामनामान्वितः शिवं दिशतु निगमशास्त्रज्ञः ॥ श्रीवेङ्कटकृपयेदं द्विसप्तमेलाख्यलक्षणं ग्रथितम् । वेङ्कटरामबुधेन च वेङ्कटकविना सुमङ्गलं दिशतु ॥ सन् १८८३ ॥ श्रीरस्तु ॥