अक्षर आकार:

मनःशिक्षा

Instructions to the Mind

मनःशिक्षा

गुरौ गोष्ठे गोष्ठालयिषु सुजने भूसुरगणे स्वमन्त्रे श्रीनाम्नि व्रजनवयुवद्वन्द्वस्मरणे । (द्वन्द्वशरणे) सदा दम्भं हित्वा कुरु रतिमपूर्वामतितरा- मये स्वान्तर्भ्रातश्चटुभिरभियाचे धृतपदः ॥ १॥ न धर्मं नाधर्मं श्रुतिगणनिरुक्तं किल कुरु व्रजे राधाकृष्णप्रचुरपरिचर्यामिह तनु । शचीसूनुं नन्दीश्वरपतिसुतत्वे गुरुवरं मुकुन्दप्रेष्ठत्वे स्मर परमजस्रं ननु मनः ॥ २॥ यदीच्छेरावासं व्रजभुवि सरागं प्रतिजनु- र्युवद्वन्द्वं तच्चेत्परिचरितुमारादभिलषेः । स्वरूपं श्रीरूपं सगणमिह तस्याग्रजमपि स्फुटं प्रेम्णा नित्यं स्मर नम तदा त्वं श‍ृणु मनः ॥ ३॥ असद्वार्तावेश्या विसृज मतिसर्वस्वहरणीः कथामुक्तिव्याघ्र्या न श‍ृणु किल सर्वात्मगिलनीः । अपि त्यक्त्वा लक्ष्मीपतिरतिमितो व्योमनयनीं व्रजे राधाकृष्णौ स्वरतिमणिदौ त्वं भज मनः ॥ ४॥ असच्चेष्टाकष्टप्रदविकटपाशालिभिरिह प्रकामं कामादिप्रकटपथपातिव्यतिकरैः । गले बद्ध्वा हन्येऽहमिति बकभिद्वर्त्मपगणे कुरु त्वं फुत्कारानवति स यथा त्वां मन इतः ॥ ५॥ अरे चेतः प्रोद्यत्कपटकुटिनाटीभरखर- क्षरन्मूत्रे स्नात्वा दहसि कथमात्मानमपि माम् । सदा त्वं गान्धर्वागिरिधरपदप्रेमविलसत्- सुधाम्भोधौ स्नात्वा त्वमपि नितरां मां च सुखय ॥ ६॥ (स्वमपि) प्रतिष्ठाशा धृष्टा श्वपचरमणी मे हृदि नटेत् कथं साधुप्रेमा स्पृशति शुचिरेतन्ननु मनः । सदा त्वं सेवस्व प्रभुदयितसामन्तमतुलं यथा त्वां निष्काश्य त्वरितमिह तं वेशयति सः ॥ ७॥ यथा दुष्टत्वं मे दवयति शठस्यापि कृपया यथा मह्यं प्रेमामृतमपि ददात्युज्ज्वलमसौ । यथा श्रीगान्धर्वाभजनविधये प्रेरयति मां तथा गोष्ठे काक्वा गिरिधरमिह त्वं भज मनः ॥ ८॥ मदीशानाथत्वे व्रजविपिनचन्द्रं व्रजवने- श्वरीं तन्नाथत्वे तदतुलसखीत्वे तु ललिताम् । (मन्नाथत्वे) विशाखां शिक्षालीवितरणगुरुत्वे प्रियसरो- गिरीन्द्रौ तत्प्रेक्षाललितरतिदत्वे स्मर मनः ॥ ९॥ रतिं गौरीलीले अपि तपति सौन्दर्यकिरणैः शचीलक्ष्मीसत्याः परिभवति सौभाग्यवलनैः । वशीकारैश्चन्द्रावलिमुखनवीनव्रजसतीः क्षिपत्याराद्या तां हरिदयितराधां भज मनः ॥ १०॥ समं श्रीरूपेण स्मरविवशराधागिरिभृतो- र्व्रजे साक्षात्सेवालभनविधये तद्गुणयुजोः । तदिज्याख्याध्यानश्रवणनतिपञ्चामृतमिदं धयन्नीत्या गोवर्धनमनुदिनं त्वं भज मनः ॥ ११॥ मनःशिक्षादैकादशकवरमेतन्मधुरया गिरा गायत्युच्चैः समधिगतसर्वार्थयति यः । सयूथः श्रीरूपानुग इह भवन् गोकुलवने जनो राधाकृष्णातुलभजनरत्नं स लभते ॥ १२॥ इति श्रीमद्रघुनाथदासगोस्वामिविरचितस्तवावल्यां श्रीप्रार्थनामृतस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।