अक्षर आकार:

शारदात्रिशती

shAradAtrishatI

शारदात्रिशती

गङ्गाधरमखिविरचिता । परमाभरणं धातुर्वदनाम्भोजस्य शारदा देवी । या राजति जननी सा लसतु सदा सुप्रसन्ना नः ॥ १॥ सा शारदा प्रसन्ना राजति मम मानसे नित्यम् । या शारदाब्जवदना जननी कीर्त्या हि सर्वलोकानाम् ॥ २॥ संपद् दिव्या धातुः ख्याता सा शारदा देवी । यद्भजनं देवानामपि तत्त्वज्ञानदं विदुर्विबुधाः ॥ ३॥ सरसकविताविभूत्यै यत्पदमाराध्यते विशेषज्ञैः । सा शारदा श्रियै नः काले सर्वप्रसन्नात्मा ॥ ४॥ नीलारविन्दलोचनयुगला सा शारदा देवी । करकमलकलितवीणा सदा प्रसन्ना श्रियैः वः स्यात् ॥५॥ कलये तामहमनिशं फुल्लाब्जविलोचनां वाणीम् । या सृष्ट्यादौ साह्यं कलयति धातुर्जगन्माता ॥ ६॥ यस्या लीलालोलः पद्मासनगोऽपि वेदपाठरतः । तामहमतुलानन्दप्राप्त्यै कलये मनःपद्मे ॥ ७॥ ब्रह्माणं तां वाणीमेकासनभासुरां श्रियः प्राप्त्यै । आराद्विलोक्य मानसमानन्दरसं परं भजते ॥ ८॥ मुक्तामये विमाने पद्मासनयन्त्रिकामध्ये । दृश्यां वाणीं देवीं सेवे संततसुखप्राप्त्यै ॥ ९॥ भाग्यान्मम च कवीनां सा देवी दृश्यतामेति । वीणापुस्तकहस्ता या कमलासनपुरन्ध्री हि ॥ १०॥ मामकमानसकीरं बध्नीयाश्चरणपञ्जरे मातः । तेन मम जन्मलाभः स्तोत्रं च तव प्रकामकलितार्थम् ॥ ११॥ संवित्प्ररोहकलिकाप्राप्त्यै तां नौमि शारदां देवीम् । या किल कवीश्चराणामधिनेत्री काव्यकलनादौ ॥ १२॥ भक्तानां जिह्वाग्रं सिंहासनमादराद् वाणी । कलयन्ति नृत्यति किल ततस्तु तन्नूपुरनिनादः ॥ १३॥ मञ्जुलफणितिझरीति प्रगीयते दिक्तटे रसिकैः । प्रातःफुल्लपयोरुहमरन्दरसकेलिधूर्वहा काले ॥ १४॥ दुर्वारगर्वदुर्मतिदुरर्थनिरसनकलानिपुणाः । मातस्तव पादयोरुहसेवाधन्यतां प्राप्ताः ॥ १५॥ नीचा मम तु मनीषा तथापि तव नुतिकलाप्रवृत्तोऽस्मि । अम्ब तव तत्र हेतुः कृपां परं बुद्धिदा जयति ॥ १६॥ विधिदयिते तव मातः स्तुतौ न शक्ता अपि त्रिदशाः । क्षन्तव्यमत्र दयया मम चापल्यं तव स्तोत्रे ॥ १७॥ शुकवाणीमिव मातर्निरर्थकां मद्वचोभङ्गीम् । सदसि श‍ृणोषि दयया तत् तव चोत्तमपदव्यक्त्यै ॥ १८॥ परदेवते प्रसीद प्राणेश्वरि धातुरम्ब मम वाणीम् । कृपया तव नुतियोग्यां त्वन्नूपुरनिनदरम्यरसगुम्फाम् ॥ १९॥ सर्वज्ञत्वं संपदमथवान्यां प्राप्तुमत्र तव मातः । तव चरणकमलमेतच्छरणं नान्या गतिर्दृष्टा ॥ २०॥ मन्दधिया स्वल्पापि स्तुतिरम्ब निरर्थकापि रसहीना । कलिता चेत् तव कृपया तदेव सदसीडितं भाति ॥ २१॥ कुण्ठीकरोतु विपदं चाज्ञानं दुर्गतिं वाणि । तव चरणकमलसेवादरो जनानां कलौ काले ॥ २२॥ वीरश्रीर्विद्वच्छ्रीर्जयश्रियो वामरैर्मान्ये । तव पादाम्बुजसेवादरेण सिध्यन्ति नान्यथा लोके ॥ २३॥ करुणारसवर्षिणि ते चरणसरोजद्वयं निधेहि मम । मस्तकतले विदारितजरादिकं सपदि जन्म सार्थं मे ॥ २४॥ श्रद्धां मेधां संपदमन्याममरेन्द्रमाननीयां हि । दयया विधेहि काले भक्तानां नस्त्वदेकशरणानाम् ॥ २५॥ प्रेयसि धातुर्जगतां परमेश्वरि वाणि मातरम्ब ननु । तव नामानि फणन्तस्त्रिदशैः सह यान्ति यानेन ॥ २६॥ तव नाम यस्य जिह्वाङ्गणे विशुद्धं क्षणं स्फुरति । स हि वन्द्यस्त्रिदशैरपि विगलितपापः परे लोके ॥ २७॥ नतनाकीश्वरवनितामौलिस्रग्गलितमकरन्दैः । स्निग्धपदाम्बुजयुगला वाणी देवी श्रियो हि लसति परा ॥ २८॥ विदुषामपि तुष्टिकरं नवनवरसगुम्फनं कवित्वं तु । यत्करुणावीक्षणतो सिध्यति तां शारदां वन्दे ॥ २९॥ अम्ब प्रसीद परमं मायामेतां निरस्य नतिभाजः । मम संविधेहि मधुरां वाचं तव नुतिकलार्हां च ॥ ३०॥ वाणी माता जगतां वाणीपुस्तककराम्भोजा । हंसाश्रिता हि नमतां श्रेयःसिध्यै प्रसन्ना नः ॥ ३१॥ श्लाघ्या संपत्काले वैदुष्यं वा यदीयवीक्षणतः । सिध्यन्त्यपि देवानां तां वन्दे शारदां देवीम् ॥ ३२॥ विद्यादानकरीयं कमलासनपुण्यपरिपाकः । मम मनसि संनिधत्तां दिव्यज्ञानादिसिध्यै हि ॥ ३३॥ दिव्यज्ञानं दयया विधेहि मातर्महासारम् । तेनैव ते तु कीर्तिर्दानफलं नश्च जन्मसाफल्यम् ॥ ३४॥ द्वादशबीजाक्षरगां मन्त्रोद्धारक्रियाशक्तिम् । वाणीं विधेस्तु पत्नीं मध्ये पश्यामि बिम्बमध्यस्थाम् ॥ ३५॥ रविकोटितेजसं तां सरस्वतीं त्र्यक्षरक्रियाशक्तिम् । अणिमादिदां प्रसन्नामम्बां पश्यामि पद्ममध्यगताम् ॥ ३६॥ जगदीश्वरि भारति मे प्रसीद वाणि प्रपन्नाय । अहमपि कुतुकात् तव नुतिकलनेऽशक्तश्च मन्दधिषणश्च ॥ ३७॥ मुनिजनमानसपेटीरत्नं धातुर्गृहे रत्नम् । वाणीति दिव्यरत्नं जयति सदा कामधुक् काले ॥ ३८॥ अज्ञानव्याधिहरं तदौषधं शारदारूपम् । यः पश्यति स हि लोके परात्मने रोचते काले ॥ ३९॥ कमलासननयनफलं सृष्ट्यादिकलासमासक्तम् । वाणीरूपं तेजः स्फुरति जगच्छ्रेयसे नित्यम् ॥ ४०॥ हंसगतिं तामम्बामम्भोरुहलोचनां वन्दे । तिलकयति या गुरूणां जिह्वासिंहासनं वाणी ॥ ४१॥ वाणि तरङ्गय लोचनवीक्षणशैलीं क्षणं मयि भोः । मम जन्म लब्धविभवं तेन भवेन्नैव ते हानिः ॥ ४२॥ पद्मासनेन साकं काले वाणी समासना जयति । कुचकलशनमितदेहा कुर्वन्ती भद्रसंततिं नमताम् ॥ ४३॥ व्यातन्वाना वाणी कवीश्वराणां मनोज्ञवचनझरीम् । जयति विधिसुकृतसंततिपरिणमितमाला बुधैर्वन्द्या ॥ ४४॥ कमलसुषमाङ्गयष्टिः सा देवी जयति पद्ममध्यतले । शतबीजाक्षरलसितं दिक्पतिकृतरक्षकं च मेरुमुखम् ॥ ४५॥ वाणीयन्त्रं विबुधैर्मान्यं योगासनाब्धीन्दुम् । ह्रीमक्षरमुखमाद्यं प्राक्तटकलितं च पद्ममध्यतले ॥ ४६॥ तन्मेरुचक्ररूपं समाधिदृश्यं च लोकवेद्यं च । सैषाश्रित्य तदेतद् राजति राजीवलोचना वाणी ॥ ४७॥ हंसाश्रितगतिविभवा मन्दस्मेरा तमोनिहन्त्री च । मधुरतरवाङ्निगुम्फा वीणापुस्तककराम्भोजा ॥ ४८॥ वीणावादनरसिका नमतामिष्टार्थदायिनी वाणी । धातुर्नयनमहोत्सवकलिका कुर्याच्छुभं जगताम् ॥ ४९॥ तापिञ्छरम्यदेहश्रीरेषा कविसमाजनुता । अष्टैश्वर्यादिकलादाने दत्तेक्षणा जयति ॥ ५०॥ सृष्ट्यादौ विधिलिखितं वाणी सैषा हि चान्यथाकर्तुम् । नाकौकसामपीह प्रभवति कलितप्रणामानाम् ॥ ५१॥ यः पश्यति तामेतां वाणीं पुरुषो हि धन्यतामेति । यं पश्यति सैषायं नितरां धन्यो नृपेडितः काले ॥ ५२॥ कबलिततमःसमूहा वाणी सैषा हि विजयते जगति । अपुनर्भवसुखदात्री विरिञ्चिमुखलालिता काले ॥ ५३॥ कमलासनमुखकमलस्थिरासनां शारदां वन्दे । यन्नामोच्चरणकलाविभवात् सर्वज्ञता नियतम् ॥ ५४॥ भवपरमौषधमेतद्वाणीरूपं सदाराध्यम् । कमलासनलोचनगणसरसक्रीडास्पदं जयति ॥ ५५॥ नारीवंशशिखामणिरेषा चिन्तामणिर्नतानां हि । धातृगृहभागधेयं ध्येयं सद्भिः श्रियः समृद्ध्यै नः ॥ ५६॥ जननि भुवनेश्वरि त्वां वाणीं वन्दे कवित्वरससिद्ध्यै । त्वं तु ददासि हि दयया मम मन्दस्यापि वाग्झरीर्मधुराः ॥ ५७॥ एतेन तव तु कीर्तेर्महिमा संगीयते दिशां वलये । किंनरवर्गैरमरीकन्याभिः कल्पवृक्षमूलतले ॥ ५८॥ कविमल्लसूक्तिलहरीस्तन्वाना शारदा जयति । विधिकेलिसदनहंसी कल्याणैकस्थली नमताम् ॥ ५९॥ स्फुरतु मम वचसि वाणि त्वदीयवैभवसुधाधारा । नित्यं व्यक्तिं प्राप्ता धुतनतजनखेदजालका महती ॥ ६०॥ वाणि तव स्तुतिविषये बुद्धिर्जाता हि मे सहसा । तेन मम भागदेयं परिणतिमित्येव नित्यसंतुष्टः ॥ ६१॥ सृष्टिकलामण्डनभूरेषा वाणी जगज्जननी । आलोकमात्रवशतस्तमसो हन्त्री च संपदां जननी ॥ ६२॥ पौरुषलोपविधात्री धातुरियं कमलकोमलाङ्गलता । वसतु सदा जिह्वाग्रे दिव्यज्ञानप्रदा देवी ॥ ६३॥ प्रतिदिनदुरितनिहन्त्री पद्मासननयनपुण्यपरिपाकः । कवितासंतानकलाबीजङ्कुरवर्धिनी जयति ॥ ६४॥ क्षणवीक्षणेन माता लक्ष्मीं पक्ष्मलयति प्रणते । वेधसि सुरतमहोत्सवसंकेततलप्रदर्शिनी काले ॥ ६५॥ श‍ृङ्गारविभ्रमवता नीलोत्पलकान्तिचातुरीसुपुषा । वाणीनेत्रेण विधिर्जितोऽभवत् सोऽपि सततकृतवेदः ॥ ६६॥ श्यामा कटाक्षलहरी मातुर्जयतीह संपदां जननी । यामस्तौषीत् काले मघवा नाकाधिपा मुनयः ॥ ६७॥ मणिकटकनादपूरितमम्बापादाम्बुजं महामन्त्रैः । जप्यं ध्येयं काले दिशि दिशि कलितस्वरक्षं च ॥ ६८॥ स्मरणेन दुरितहन्त्री नमनेन कवित्वसिद्धिदा वाणी । कुसुमसमर्पणकलया काले मोक्षप्रदात्री च ॥ ६९॥ विसृमरतमोनिहन्त्रि त्वां सेवे शारदादेवि । शिशिरीकुरु मां काले करुणारसवीक्षितेन वरदेन ॥ ७०॥ मातर्नमोऽस्तु तावककटाक्षमधुपाय शारदे जयति । यो वेधसोऽपि काले सृष्ट्यादौ चातुरीं दित्सन् ॥ ७१॥ सुमनोवाञ्छादाने कृतावधानं धनं धातुः । धिषणाजाड्यादिहरं यद्वीक्षणमामनन्ति जगति बुधाः ॥ ७२॥ ललितगमनं त्वदीयं कलनूपुरनादपूरितं वाणि । नौमि पदाम्बुजयुगलं कवितासिद्ध्यै विधेः कान्ते ॥ ७३॥ कमलकृतवैजयन्ती विधेर्मुखेष्वादराद्वाण्याः । जयति कटाक्षलहरी तोरणलक्ष्मीस्तु सत्यलोके हि ॥ ७४॥ निश्रेणिका च मुक्तेः सज्ज्ञाननदीमहालहरी । नानारसचातुर्यप्रसारिका दुरितशङ्कुला काले ॥ ७५॥ परतन्त्रितविधिविभवा देवी सा शारदा जयति । कैवल्यादिकलानां दात्री भक्तालिकामधेनुर्या ॥ ७६॥ कविकामधेनुरेषा मञ्जुस्मेराननाम्भोजा । वाणी जयति विधातुर्मननागमसंप्रदायफलदा हि ॥ ७७॥ घनतरकृपारसार्द्रैर्नानाविभवप्रदानकृतदीक्षैः । वाणी जयति कटाक्षैर्नः काश्मल्यं हठान्निरस्यन्ती ॥ ७८॥ दासाशादानकलाप्रक्लृप्तदीक्षाकटाक्षलहरी मे । कबलयतु पापराशिं वाण्या नित्यं महौदार्या ॥ ७९॥ आदिमजननी सैषा वाणी जयतीह भक्तरक्षायै । सर्वत्र कलितदेहा नानाशास्त्रादिरूपतो जगति ॥ ८०॥ बहुविधलीलासदनं संभृतफुल्लाब्जशिल्पवैचित्र्यम् । वाणीमुखारविन्दं चुम्बति मानसमिदं हठात् कृत्यम् ॥ ८१॥ सौभाग्यकान्तिसारं वदनाम्भोजं श्रियै वाण्याः । आश्रित्य सकलवेदा अपि नित्यं मान्यतां प्राप्ताः ॥ ८२॥ ज्ञानमयी सलिलमयी तत्त्वमयी भाति सर्वलोकानाम् । अक्षरमयी च वाणी श्रेयोदाने निबद्धचित्तगतिः ॥ ८३॥ नमौक्तिरस्तु मात्रे वाण्यैः नः सिद्धिदा भक्त्या । आनन्दिन्यै ज्ञानस्वरूपभाजे प्रबन्धरूपायै ॥ ८४॥ आराध्यायै ध्येयायै चात्तकलाचित्रनादरूपायै । सच्चित्तवासभाजे वाण्यै भूयो नमोऽस्तु भक्तिकृतम् ॥ ८५॥ कमलासनपुण्यकला नमतां चिन्तामणिर्वाणी । जीवाक्षरबोधकलारूपा जयतीह सत्त्वरूपवती ॥ ८६॥ ब्रह्माण्डमण्डलमिदं व्याप्तं मात्रा क्षराक्षरादिजुषा । यत्पदकमलं नित्यं श्रुतिततिसुदतीविभूषणं च विदुः ॥ ८७॥ मनसिजसाम्राज्यकलालक्ष्मीरेषा विरिञ्चिमुखहर्षम् । व्यातन्वाना नित्यं राजति षडरस्वरूपचक्रतले ॥ ८८॥ मञ्जुलवीणानिनदप्रयोगनिर्धूतमोहसंचारा । हंसीयाना वाणी हंसगतिः सुकृतिनेत्रपुण्यकला ॥ ८९॥ कुचकलशसविधविनिहितवीणानिक्काणसावधानकला । अधिनेत्री हि कलानां सकलानां शारदा जयति ॥ ९०॥ त्रिदशपरिषन्निषेव्या प्रातः सायं प्रफुल्लमुखकमला । कमलास्नुषा हि वाणी वाणीं दिशतु प्रबन्धरसभरिताम् ॥ ९१॥ अधिकचपलैः कटाक्षैरञ्चितलीलारसैरुदारैर्नः । मङ्गलमातन्वाना विधातृगृहिणी सुरादिनुतपादा ॥ ९२॥ कान्तं लक्ष्मीभवनं मुखकमलं शारदादेव्याः । सौभाग्यकान्तिसारं स्पृहयति मे मानसं सरसम् ॥ ९३॥ कारुण्यपूर्णनयनं पुस्तकहस्तं महः किमपि । धातुः पुण्यकलानां परिपाको मर्त्यरक्षणं कुरुते ॥ ९४॥ संसारवारिराशिं तर्तुं सा सेतुरेषा नः । धातुर्गृहिणी दुःखं शिथिलयतु परं जनिप्राप्तम् ॥ ९५॥ सरसकविकल्पवल्लीमम्बां वाणीमहमुपासे । अन्तस्तमोनिहन्त्रीं यामाहुर्ज्ञानदां मुनयः ॥ ९६॥ मम लोचनयोर्भूयात् विद्या कापि प्रधूतजनिभीतिः । निगमेषु संचरन्ती कृपानिधिः शारदा देवी ॥ ९७॥ शमितनतदुरितसंघा धात्रे निजनेत्रकल्पितानङ्गा । कृतसुरशात्रवभङ्गा सा देवी मङ्गलैस्तुङ्गा ॥ ९८॥ पद्मासनस्थितां तां वाणीं चतुराननां वन्दे । कल्याणानां सरणिं कविपरिषत्कल्पवल्लरीं मान्याम् ॥ ९९॥ कुचभारसंनताङ्गीं कुन्दस्मेराननाम्भोजाम् । कुन्दलकुसुमपरिमलसंपादितभृङ्गझंकृतितरङ्गाम् ॥ १००॥ चिद्रूपां विधिमहिषीं हंसगतिं हंससंनुतचरित्राम् । विद्याकलादिनिलयामाराध्यां सकलजडिमदोषहरीम् ॥ १०१॥ जननि यदि भजति लोके तव लोचनवीक्षणं क्षणं मर्त्यः । कुपुरुषनुतिविमुखस्ते रूपं ज्ञानप्रदं पश्यन् ॥ १०२॥ कुक्षिंभरित्वमुखदुर्गुणादिकं दूरतस्त्यक्त्वा । त्वद्भावनेन धन्यो नयति च कालं प्रमोदेन ॥ १०३॥ मयि तापभारशान्त्यै तरङ्गय त्वदिलोचने मातः । यच्छारदाब्जसुषमामान्ये देवादिभिः प्रार्थ्ये ॥ १०४॥ सर्वार्थदा हि भजतां कटाक्षधाटी शिवंकरी वाणि । चिन्तामणिमिव कलयति यां हि विधिर्विदितमन्त्रोऽपि ॥ १०५॥ सुकृतपरिपाकमानसा धन्यास्त्वामर्चयन्ति ननु वाणि । अहमपि तद्वत्कलये फलप्रदा त्वं समानकल्पासि ॥ १०६॥ निगमवचसां निदानं तव पादाब्जं वतंसयतु काले । देवोऽपि देवदेवो विजितजगत्त्रयतले मातः ॥ १०७॥ अन्तस्तमसो हन्त्री पटीयसी ते कटाक्षझरमाला । या तोरणमाल्यश्रियमातनुते वेधसः सौधे ॥ १०८॥ श‍ृङ्गारविभ्रमवतीं त्वां प्राप्यैव क्रियाकाले । कलयति सृष्ट्यादिमसौ विधिः श्रुतिव्यक्तमाहात्म्यः ॥ १०९॥ वेधोवदनं केलीवनमासाद्याम्ब परमया हि मुदा । क्रीडसि शुकीव काले द्विजसंघसमर्चितात्मवृत्तिश्च ॥ ११०॥ धातुर्मुखमञ्जूषारत्नं निगमान्तकेलिवनहंसीम् । परमां कलामुपासे तामम्बां चिद्विलासघनवृत्तिम् ॥ १११॥ वागीशदेवरूपिणि गीष्पतिमुखदेवसंघनुतचरणे । तव रूपं सूर्यायुतदृश्यं दर्शय मम ज्ञाने ॥ ११२॥ दिव्यज्ञानप्रदमिदमम्ब त्वद्रूपमादराद्वाणि । काले दर्शय कृपया तेन वयं प्राप्तकार्यसाफल्याः ॥ ११३॥ अम्बा त्रिसंध्यपठनप्रवृत्तिभाजां क्रमेण नाम्नां तु । द्वादशकलाविभेदव्यूहादिज्ञानदा प्रसन्ना हि ॥ ११४॥ मूकोऽपि सत्कविः स्याद् दुरक्षराण्यपि विधातृलिखितानि । सत्फलदानि सरस्वति कटाक्षपूरे यदि कापि ॥ ११५॥ अवलम्बे तामम्बां पञ्चाशद्वर्णकल्पितजगत्काम् । सृष्टिस्थितिसंहारस्थिरोदयां विविधशास्त्ररूपाढ्याम् ॥ ११६॥ वाणीं दिशतु मनोज्ञां वाणी गतिहसितकादम्बा । या दम्भादिविमुक्ता नादं भाव्यं वदन्ति यद्रूपम् ॥ ११७॥ राकेन्दुवदनबिम्बा साम्बा वाणी पुनातु कृतिमेनाम् । परिकलितभावबन्धां रसोज्ज्वलां मङ्गलोत्तुङ्गाम् ॥ ११८॥ लावण्यकान्तिसिन्धुः पादाब्जनतप्रभावसंधात्री । प्रसृमरतमोनिहन्त्री मद्वाचां देवता चाद्या ॥ ११९॥ जनतानेत्रानन्दं रूपं यस्याः स्फुटं भाति । स्मरणं त्वज्ञानहरं विश्वज्ञानप्रदं च सा जयति ॥ १२०॥ सहधर्मिणी विधातुर्दारिद्र्यध्वंसिनी निजकटाक्षैः । सांनिध्यं जनयतु मे सुरमुनिनरसंनुतस्वमहिमेयम् ॥ १२१॥ मुखरितवीणा वाणी वाणीं मे दिशतु नैजनुतियोग्याम् । आस्वादितशास्त्रामृतलहरीं सद्यस्तमोनिहन्त्रीं च ॥ १२२॥ मणिनूपुरनादनिभा वाणी भाति त्वदीयभक्तमुखे । कीर्तिर्दिशासु शुद्धिर्वपुषि बहुमुखी परं काले ॥ १२३॥ तव पादस्मरणवशात् ताम्यति तिमिरावलिश्चान्तः । आनन्दलहरिवीची प्रसर्पति क्षमातले हि भक्तानाम् ॥ १२४॥ संपन्नलिनीभानुं ज्ञानाब्धिसुधाकरं हि तव रूपम् । भक्त्या मनसि गृणन्तो गच्छन्ति व्योमयानमारूढाः ॥ १२५॥ हृत्तमसां दीपरुचिर्विधातृदयिता ममास्तु परदैवम् । भवतापमेघमाला कविशुकवासन्तिकश्रीर्हि ॥ १२६॥ मम मानसमणिहर्म्ये विहरतु वाण्याः स्वरूपं तु । निगमवचसां निगुम्फैर्वेद्यं तद्वेधसा लाल्यम् ॥ १२७॥ सततमभिगम्यरूपा विबुधवरेड्या सरस्वती माता । मनसि मम संनिधत्तां भूत्यै नः सर्वतः काले ॥ १२८॥ मम शिरसि नीचपुण्ये पुण्यघना वेदमौलिहर्म्या च । कृतपदविन्यासभरा वाणी जयतीह शतमखादिनुता ॥ १२९॥ मायानिरसनदक्षा मातेयं सुप्रसन्ना मे । लभते परमं ज्ञानं यद्भक्त्या पामरोऽपि च धरित्र्याम् ॥ १३०॥ वाणीश्वरि तव रूपं नामस्मरणं च पूजनं भक्त्या । सिध्यति सकलविभूत्यै तत्र हि भवतीदयाप्रसारस्तु ॥ १३१॥ सफलयतु नेत्रयुगलं हतनतदुरिता च सा परा देवी । कमलजमान्यचरित्रा सुमनोवाञ्छाप्रदानकृतदीक्षा ॥ १३२॥ पङ्कजमृणालतन्तुप्रतिभटरूपं क्वचिद्दृश्यम् । कविकुलवाणीकैरवशारदचन्द्रप्रभाकबलितं च ॥ १३३॥ नलिनभवगृहिणि वाणि प्रह्वानां सपदि भक्तानाम् । लुम्पसि मोहं भवतीस्मरणाद्वरिवस्यया स्तुत्या ॥ १३४॥ कविकुलकल्पकवल्लीमपाङ्गलीलाकृतार्तिशमनां ताम् । वाणीमन्वहमार्याराध्यां मोक्षाय निभृतमहमीडे ॥ १३५॥ संवित्सुखस्वरूपामम्बां वाणीमहर्निशं मनसि । कलये कलिताप्रभरप्रशान्तिकामः प्रभावतीं जयदाम् ॥ १३६॥ नतपरिपालिनि वाणि त्रिजगदघध्वंसिनि श्रितानां नः । तव पादयुगं निगलं भवतु तमोराशिदुष्टहस्तिगणे ॥ १३७॥ कामादिदुर्ग्रहकृतानर्थनिरासाय तावकापाङ्गाः । वाणि जनयन्ति नतानां कैवल्य खप्रदानाय ॥ १३८॥ तव दर्शनं हि मातः परमं संस्कारमात्तपापानाम् । कल्याणसूक्तिकन्दलरसप्रदं मान्यते विबुधैः ॥ १३९॥ धातुर्वदनसरोजे श्रुतिसीमनि हृदि च भक्तानाम् । एकपदा द्विपदा वा राजति वाणी जगन्माता ॥ १४०॥ मणिमयकाञ्चीलसिता वीणापुस्तककरारविन्दा च । नमतां जाड्यविधूननधृतदीक्षा राजते वाणी ॥ १४१॥ कबलयतु तापमस्याः स्मरणं पादाब्जवन्दनं वाण्याः । धातुर्जिह्वाग्रतले नृत्यन्त्याः सारसूक्तिरसयन्त्याः ॥ १४२॥ पद्मजवदनविभूषा निगमशिखोत्तंसपीठिका वाणी । सकलविधशास्त्ररूपा भक्तानां सत्कवित्वदानप्रा ॥ १४३ ॥। गतिजितमरालगमना मरालवाहा च वेधसो दाराः । शिशिरदयासारा सा नमतां संतापहारिणी सहसा ॥ १४४॥ स्तनभारसंनताङ्गी दरदलिताम्भोजलोचनान्तश्रीः । सविधतले विबुधवधूपरिचरणाद्यैश्च तुष्टचित्ता सा ॥ १४५॥ हरिणाङ्कवदनबिम्बा पृथुलनितम्बा कचात्तलोलम्बा । निजगतिजितकादम्बा साम्बा पदपद्मनम्रभक्तकदम्बा ॥ १४६॥ परिहसितनीलनीरजदेहश्रीः शारदा प्रथमा । स्फटिकमणिभरकान्तिः सरस्वती कीर्त्यते च विबुधगणैः ॥ १४७॥ नाथे दृढभक्तिमती सृष्ट्यादौ चित्स्वरूपा च । धात्रा समानभावा चैकासनपूण्डरीकमध्यस्था ॥ १४८॥ प्रीत्या सरसपुमर्थान् ददाति काले चिदादिसंधात्री । सा मे दैवतमेषा सततनिषेव्या च कामदा भूयात् ॥ १४९॥ हरिचरणनलिनयुगले सदैकताना हि शारदा जननी । पद्मानीलादिसखी श्रुत्युद्याने विहाररसभरिता ॥ १५०॥ धातुः कुटुम्बिनीयं तन्यात् कल्याणसंततिं सततम् । या तारुण्यविभुषा समक्रमा त्रिपुरसुन्दर्या ॥ १५१॥ नानाक्षरादिमातृकगणेडिता शब्दरूपा च । नादब्रह्मविलासा वाणी सा मङ्गलानि नस्तन्यात् ॥ १५२॥ दृक्कोणवीक्षणकलानिगमप्राभवविधानदा नमताम् । विबुधानां हृदयाब्जं यस्या वासस्थली च निर्दिष्टम् ॥ १५३॥ मोहादिवनकुठारा या नित्यं सेव्यते त्रिदशसंधैः । नित्यप्रसन्नरूपां शान्तां यामेव सेवते वेधाः ॥ १५४॥ नमतां ययैव खण्डीक्रियते सुवर्णदृष्टिपुषा । यद्वीक्षणेन पुरुषः ख्यातो नृपसदसि मान्यते प्रथमम् ॥ १५५॥ यस्यै श्रोत्रियवर्यैस्त्रिसंध्यमधार्दिकं क्रियते । सा मञ्जुनीतिरूपा वाणीरूपा च भण्यते निपुणैः ॥ १५६॥ सा मयि तन्यादीक्षां वीक्षावनदां सरस्वती देवी । संतानकुसुमजैत्रीं यामैच्छत् प्राप्तुमञ्जसा वेधाः ॥ १५७॥ मन्दस्मितमधुरास्यं कृपावलोकं निरस्तजाद्यतति । भूयाद् वाण्या रूपं पुरः कराम्भोजकलितवीणादि ॥ १५८॥ वाण्याः परं न जाने दैवतमन्यद् वने गिरौ च पथि । गगने वा संरक्षितनतजनतायाः कृपारसार्द्रायाः ॥ १५९॥ आस्येन्दोरवलोकनमम्बायाः पादपद्मसेवा च । सर्वश्रेयःप्राप्त्यै शास्त्रज्ञैः सुष्ठु निर्दिष्टा ॥ १६०॥ वाणी हि तापहन्त्री जगतां कारुण्यपूर्णनयनश्रीः । मन्दान् करोति विबुधान् द्रावयति शिलास्ततस्तु किं चित्रम् ॥ १६१॥ यस्मिन् कटाक्षपूरो न भवति स हि दीनवदनः सन् । प्रस्खलितवाग्भार्तो भिक्षामटतीह निन्दितो बहुशः ॥ १६२॥ वाण्याः कटाक्षपूरस्रजा त्वलंकृतनिगालो यः । स हि भवति राजमान्यः कान्ताधरमधुरवाग्विलासश्च ॥ १६३॥ कविताभाग्यविधात्री परिमलसंक्रान्तमधुपगणकेशा । मम नयनयोः कदा वा सा देवी कलितसंनिधानकला ॥ १६४॥ परचिद्विधानरूपा वाणी श्रुतिसीम्नि राजते परमा । मुनिजनमानसहंसी या विहरति सा शुभाय स्यात् ॥ १६५॥ जपमालिकया वाणीकरधृतया वीणया च कोशेन । अहमस्मि नाथवानिह किं वाशास्यं परं लोके ॥ १६६॥ कैवल्यानन्दसुखप्राप्त्यै तेजस्तु मन्महे किमपि । यद् वाञ्छितचिन्तामणिरिति वाणीति च भुवि ख्यातम् ॥ १६७॥ कविकुलसूक्तिश्रेणीश्रवणानन्दोल्लसद्वतंससुमा । सा देवी मम हृदये कृतसांनिध्या कृतत्राणा ॥ १६८॥ यस्या दृष्टिविदूराः कुमताः श्रुत्यर्थवञ्चकाः शप्ताः । क्रन्दन्ति दिगन्ततटे मोहाद्यैर्लुप्तनयनाश्च ॥ १६९॥ सत्परिषत्संमान्या श्रुतिजीवनदायिनी जगन्माता । चतुराननभाग्यकला कृतसांनिध्या हि राजते हृदये ॥ १७०॥ कृतसुकृतैः संदृश्या मन्दस्मितमधुरवदनपद्मश्रीः । मुनिनारदादिपरिषत्तत्त्वोपक्रमविचक्षणा वाणी ॥ १७१॥ कविवाग्वासन्तीनां वसन्तलक्ष्मीर्विधातृदयिता नः । परमां मुदं विधत्ते काले काले महाभूत्यै ॥ १७२॥ कवितारसपरिमलितं करोति वदनं नतानां या । स्तोतुं तां मे ह्यारात् सा देवी सुप्रसन्नास्तु ॥ १७३॥ यस्याः प्रसादभूम्ना नाकिगणाः सत्त्वसंपन्नाः । ऐन्द्रीं श्रियमपि मान्यां पश्यन्ति क्षपितशत्रुभयपीडाम् ॥ १७४॥ मान्यं विधातृलोके तत्तेजो भाति सर्वसुरवन्द्यम् । ब्रह्माण्डमण्डलमिदं यद्रूपं यत्र चाक्षरगतिश्च ॥ १७५॥ जननि तरङ्गय नयने मयि दीने ते दयास्निग्धे । तेन वयं कृतार्था नातः परमस्तिः नः प्रार्थ्यम् ॥ १७६॥ वाणि विधातुः कान्ते स्तोतुं त्वामादरेण किं वाच्यम् । भासि त्वमेव परमं दैवतमित्येव जानामि ॥ १७७॥ कबलिततमोविलासं तेजस्तन्मन्महे महोदारम् । फलितसुमनोऽभिलाषं वाणीरूपं विपञ्चिकोल्लसितम् ॥ १७८॥ पद्मसनसुकृतकलापरिपाकोदयमपास्तनतदोषम् । सरसज्ञानकवित्वाद्यनन्तसुकृतं विराजते तेजः ॥ १७९॥ निजनाथवदनसिंहासनमारूढामुपास्महे वाणीम् । या कृत्रिमवाग्गुम्फैर्विरचितकेलिर्धिनोति विधिमाद्यम् ॥ १८०॥ सुजनानन्दकरी सा जनयन्ती सर्वसंपदं धातुः । भक्तेषु तां नयन्तीमन्वहमहमाद्रिये गिरां देवीम् ॥ १८१॥ करुणाकटाक्षलहरी कामायास्तु प्रकामकृतरक्षा । वाण्या विधातृमान्या सत्सुखदाने दिशि ख्याता ॥ १८२॥ विसरो महोत्सवानां विरिञ्चिनयनावलेरियं माता । प्रियकार्यसिद्धिदात्री जगतीरक्षाधुरंधरा जयति ॥ १८३॥ विबुधाभिगम्यरूपा हंसावलिसेविता गिरां देवी । गङ्गेव कनति काले परिकम्पितशिवजटाकोटिः ॥ १८४॥ नौकां भवाम्बुराशेरज्ञानध्वान्तचन्द्रिकां वाणीम् । कलये मनसि सदाहं श्रुतिपञ्जरशारिकां देवीम् ॥ १८५॥ भवतापारण्यतले जह्नुसुता शारदा देवी । ज्ञानानन्दमयी नः संपत्सिद्ध्यै प्रतिक्षणं जयतु ॥ १८६॥ मत्तगजमान्यगमना मधुरालापा च मान्यचरिता सा । मन्दस्मेरमुखाब्जा वाणी मम हृदयसारसे लसतु ॥ १८७॥ रक्षणचणौ च वाण्याः पादौ वन्दे मनोज्ञमणिनादौ । यत्सेवनेन धन्याः पुरुहूताद्या दिशां नाथाः ॥ १८८॥ धातुर्धैर्यकृपाणी वाणी सुरवृक्षकुसुममृदुवेणी । शुकवाणी नुतवाणी कविकुलमोदाय जयति मृदुवाणी ॥ १८९॥ कल्याणैकनिकेतनमस्या रूपं सदा स्फुरतु चित्ते । मानसकालुष्यहरं मधुमथनशिवादिबहुमतोत्कर्षम् ॥ १९०॥ मुनिजनमानसरत्नं चिरत्नमेतद्विधातृसुकृतकला । विनतजनलोचनश्रीकर्पूरकला परा जयति ॥ १९१॥ धृतसुममधुपक्रीडास्थानायितकेशभारायै । नम उक्तिरस्तु मात्रे वाग्जितपीयूषधारायै ॥ १९२॥ बालकुरङ्गविलोचनधाटीरक्षितसुरादिमनुजानाम् । नयनयुगासेव्यं तद्भातीह धरातले तेजः ॥ १९३॥ कुशलविधये तदस्तु श्रुतिपाठरतादृतात्मबहुकेलिः । कबलितपदनतदैन्यं तरुणाम्बुजलोचनं तेजः ॥ १९४॥ बालमरालीगत्यै सुरगिरिकन्यादिमहितकलगीत्यै । विरचितनानानीत्यै चेतो मे स्पृहयते बहुलकीर्त्यै ॥ १९५॥ विनमदमरेशसुदतीकचसुममकरन्दधारया स्निग्धम् । तव पादपद्ममेतत् कदा नु मम मूर्ध्नि भूषणं जननि ॥ १९६॥ कमलजपरतन्त्रं तद्गततन्द्रं वस्तु निस्तुलमुपासे । तेनैवाहं धन्यो मद्वंश्या निरसितात्मतापभराः ॥ १९७॥ ज्ञानामृतसंधात्री भवाब्धिसंतरणपोत्रनामादिः । वाणी वाचां लहरीमवन्ध्ययन्ती सुरादिनुतचरिता ॥ १९८॥ कारुण्यपूर्णमेतद् वाणीरूपं सदा कलये । यद्भजनाद् देवानामपि संविद् भाति कार्यकालेषु ॥ १९९॥ धीपद्मपीठमास्ते सा वाणी काङ्क्षितानि कलयन्ती । या घनकृपास्वरूपा संकीर्त्या सर्वदेवनुता ॥ २००॥ तव पादपद्मविसृमरकान्तिझरीं मनसि कलयंस्तु । निरसितनरकादिभयो विराजते नाकिसदसि सुरमान्यः ॥ २०१॥ कुचयुगलनम्रगात्रं पवित्रमेतद् भजे तेजः । धातुरपि सर्वदेवैर्यन्निर्दिष्टं हु भद्राय ॥ २०२॥ कृतनतपदवाग्धाटी चेटीभूतामरेशमहिषी नः । कटिकृतमनोज्ञशाटी पाटीररसार्द्रनैजतनुकोटी ॥ २०३॥ पद्मभवपुण्यकोटी हर्षितकविबृन्दसूक्तिरसधाटी । मुखलसितसरसवाटी विलसतु मम मानसे कृपाकोटी ॥ २०४॥ ज्ञानपराक्रमकलिका दिशि दिशि किन्नरसुगीतनिजयशसः । धन्या भान्ति हि मनुजाः यद्वीक्षालवविशेषतः काले ॥ २०५॥ सुरजनपालनदक्षा प्रशान्तवीक्षा निरस्तरिपुपक्षा । मोक्षार्थिभिः श्रिता सा लाक्षारसलसितपादभाग् भाति ॥ २०६॥ कुङ्कुमभररुचिराङ्गी भाति कृशाङ्गी गिरां देवी । धातुरपि ज्ञानप्रदमस्या रूपं वदन्ति विबुधेशाः ॥ २०७॥ वाणि नतिमम्ब नित्यं करवाणि हि चित्सुखावाप्त्यै । तादृक्त्वदीयकरुणावीक्षणतो गीष्पतिश्च सुरमान्यः ॥ २०८॥ कल्यामि नतिमनन्तां काले काले शुभप्राप्त्यै । धातुः सुकृतोल्लासं करधृतवीणादिकं च यद्रूपम् ॥ २०९॥ कमलासनदयिता सा लसतु पुरोऽस्माकमादरकृतश्रीः । यत्प्रणमनाज्जनानां कवितोन्मेषः सदीडितो भवति ॥ २१०॥ परसंविदात्मिका सा महिषी धातुः कलावती वाणी । शिशिरीकरोति तप्तान् करुणारसदिग्धनेत्रपाल्या नः ॥ २११॥ धातृमनोरथपात्रं संतप्तस्वर्णकाम्यनिजगात्रम् । आश्रितकमलजगोत्रं रक्षितनतबाहुच्छात्रम् ॥ २१२॥ कविकुलजिह्वालोलं पितामहादृतमनोज्ञनिजलीलम् । निरसितनतदुष्कालं वन्दे तेजः सदालिनुतशीलम् ॥ २१३॥ मन्दानामपि मञ्जुलकवित्वरसदायिनी जननी । कापि करुणामयी सा लसतु पुरस्तात् सदास्माकम् ॥ २१४॥ निस्तुलपदसंप्राप्त्यै भूयो भूयो नमांसि ते वाणि । दीपकलामयि चान्तःस्मरणं धातुः कुटुम्बिन्यै ॥ २१५॥ मायानिरासकामो वन्दे वाण्याः पदाम्भोजम् । सिद्धमनोरथशतका यद्भजनेनार्थिनः काले ॥ २१६॥ सततं बद्धाञ्जलिपुटुमुपास्महे तच्छुभप्रदं तेजः । यत्कमलजनयनानां प्रमोदपीयूषलहरिकामोदम् ॥ २१७॥ दिवि वा भुवि दिक्षु जले वह्नौ वा सर्वतो वाणि । जन्तूनां किल रक्षा त्वधीना कीर्त्यते विबुधैः ॥ २१८॥ भारति भवतापार्तान् पाहि कटाक्षाङ्कुरैः शीतैः । परमनन्दविधातृन् यानेव स्तौति पद्मवासोऽपि ॥ २१९॥ कुलदैवतमस्माकं तत्तेजः कुटिलकुन्तलं किमपि । करधृतपुस्तकवीणं कलये कामागमोदयं धातुः ॥ २२०॥ परमानन्दधनं तद्धातुरपि ब्रह्मतत्त्वरसदायि । आब्रह्मकीटनृत्यत्स्ववैभवं जयति शारदारूपम् ॥ २२१॥ विबुधजनमोदजननी जननी नः सा विधेः पत्नी । मृदुसंचारविलासैः शुभंकरी भवतु संततं काले ॥ २२२॥ सरसमनोज्ञविलासैः स्ववशे कृत्वा मनो विधेर्वाणी । सृष्ट्यादौ शुभलेखाकरी नृणां मस्तके माता ॥ २२३॥ प्रकृतिमृदुलं पदाब्जं वाणीदेव्या मदीयचित्ततटे । कामादिसूचिनिचिते कथं स्थितिं प्राप्नुयात् काले ॥ २२४॥ निखिलचराचररक्षां वितन्वती पद्मजप्रिया देवी । मम कुलदैवतमेषा जयति सदाराध्यमान्यपदकमला ॥ २२५॥ कुशलसमृद्ध्यै भूयादम्बा सा शारदा देवी । जनिरक्षणादिलीलाविहारभाङ्निगमसौधदीपकला ॥ २२६॥ वाचालयति कटाक्षैर्जडं शिलामल्पजन्तुं वा । या वाणी सा शरणं भवे भवे प्रार्थ्ये श्रियःप्राप्त्यै ॥ २२७॥ यदि हि प्रसादभूमा वाण्यास्तत्रैव सा हरेः कान्ता । परिलसित ( ... incomplete ... ) नित्यवासरता ॥ २२८॥ सनकसनन्दनवन्द्ये कान्ते परमेष्टिनः श्रियःप्राप्त्यै । वाणि त्वां नौमि सदा भव प्रसन्ना विप`न्चिलसितकरे ॥ २२९॥ वाणि विपञ्चीकलरवरसिके गन्धर्वयोषिदभिवन्द्ये । तव चरणं मम शरणं भववारिधिसुतेमम्ब कलयामि ॥ २३०॥ वाणि कदाहं लप्स्ये चरणाम्भोजं त्वदीयमिदमारात् । निजमणिनूपुरनादस्पृहणीयवचःपदं कलितभक्तेः ॥ २३१॥ श्रुतिपूतमुखमनोहरलावण्यकुसुममृदुशरीरेयम् । निजकरुणापाङ्गसुधापूरणकृतवैभवा भाति ॥ २३२॥ परिसरनतविबुधालीकिरीटमणिकान्तिवल्लरीविसरैः । कृतनीराजनविधि ते मम तु शिरोभूषणं हि पदयुगलम् ॥ २३३॥ प्रेमवती विधिभवने हंसगतिर्हंसयानकृतचारा । वाचामकृत्रिमानां स्थैर्यविधात्री महेशानी ॥ २३४॥ आनन्दरूपकोटीमम्बां तां संततं कलये । संविद्रूपा या किल विधातृगेहे श्रुतिश्रियं धत्ते ॥ २३५॥ कमलजनेत्रमहोत्सवतारुण्यश्रीर्निरस्तनतशत्रुः । ललितलिकुचाभकुचभरयुगला दृग्विजितहरिणसंदोहा ॥ २३६॥ कारुण्यपूर्णनयना कलिकल्मषनाशिनी च सा वाणी । मुखजितशारदकमला वक्त्राम्भोजे सदा स्फुरतु माता ॥ २३७॥ कमलसुषमानिवासस्थानकटाक्षं चिराय कृतरक्षम् । रक्षोगणभीतिकरं तेजो भाति प्रकाममिह मनसि ॥ २३८॥ कमलजतपःफलं तन्मुनिजनहृदयाब्जनित्यकृतनृत्तम् । करुणालोलापाङ्गं तत्तेजो भातु मम मुखाम्भोजे ॥ २३९॥ भाग्यं विधिनयनानां संसृतितापज्वरादितप्तानाम् । भेषजमेतद्रूपं कलाग्रहं मन्यते देव्याः ॥ २४०॥ जननि कदा वा नेष्याम्यहमारादर्चितत्वदीयपदः । निमिषमिव हन्त दिवसान् दृष्ट्वा त्वामादरेण कल्याणीम् ॥ २४१॥ मञ्जुलकवितासंततिबीजाङ्कुरदायिसारसालोका । जननि तवापाङ्गश्रीर्जयति जगत्त्राणकलितदीक्षेयम् ॥ २४२॥ अम्ब तवापाङ्गश्रीरपाङ्गकेलीशतानि जनयन्ती । धातुर्हृदये जयति व्रीडामदमोदकामसारकरी ॥ २४३॥ सर्वजगन्नुतविभवे संततमपि वाञ्छितप्रदे मातः । अधुना त्वमेव शरणं तेनाहं प्राप्तजन्मसाफल्यः ॥ २४४॥ शान्तिरससर्वशेवधिमम्बां सेवे मनोरथावाप्त्यै । यामाराध्य सुरेशाः स्वपदं प्रापुर्हि तद्रक्षम् ॥ २४५॥ कुलजा भार्या कीर्तिर्दानं पुत्रादयो ये च । सिध्यन्ति ते हि सर्वे यस्मै वाणी प्रसन्ना सा ॥ २४६॥ का क्षतिरम्ब कटाक्षे न्यस्ते सति मयि विरिञ्चिवरपत्नि । गङ्गाशुनकन्यायान्महती मम वृद्धिरीरिता निपुणैः ॥ २४७॥ अविरलदयार्द्रलोचनसेवनया धूततापा हि । प्रतिकल्पं सुरसंघास्त्वामभजन् नुतिनतिप्रमुखैः ॥ २४८॥ दीनानां च कवीनां वाणि त्वं कामधेनुरसि मातः । सिद्धिस्तेषामतुला सुरमान्या तेन संकलिता ॥ २४९॥ सकलजगतां हि जननीं वाणि त्वां संततमुपासे । श्रुतिसुदतीभूषामणिमखिलार्थप्राप्त्यै लोके ॥ २५०॥ धातुः कुटुम्बिनी त्वं सन्मङ्गलदायिनी स्वमाहात्म्यात् । श्वश्रूश्वशुरमुखादिप्रीणनचतुरा च भासि निगमकला ॥ २५१॥ मुखविजितचन्द्रमण्डलमिदमम्भोरुहविलोचनं तेजः । ध्याने जपे च सुदृशां चकास्ति हृदये कवीश्वराणां च ॥ २५२॥ यस्मै प्रसन्नवदना सा वाणी लोकमाता हि । तस्य सहसा सहस्रं लाभः स्याद् बान्धवाः सुखिनः ॥ २५३॥ तापहररसविवर्षणधृतकुतुका कापि नीलनलिनरुचिः । कादम्बिनी पुरस्तादास्तां नः संततं जननी ॥ २५४॥ पद्माक्षनाभिपद्मजदयिते लोकाम्ब शारदेति सदा । तव नामानि जपन् सन् त्वद्दासोऽहं तु मुक्तये सिद्धः ॥ २५५॥ अम्बाप्रसादभूम्ना नरो हि भुङ्क्ते सुखानि विविधानि । स्मरे विजयः कविताधनलक्ष्म्यादेर्विलासलीलादिः ॥ २५६॥ तीरं संसृतिजलधेः पूरं कमलजविलोचनप्रीतेः । सारं निगमान्तानां दूरं दुर्जनततेर्हि तत्तेजः ॥ २५७॥ अपि दासकुले जातः कटाक्षभूम्ना विधातृमुखपत्न्याः । ज्ञानी भववाराशिं तरति च राज्यश्रियं भुङ्क्ते ॥ २५८॥ सत्कृतदेशिकपादाम्बुजयुगलोऽहं नमामि वाणि त्वाम् । त्वं तु गुरुमूर्तिरुक्ता काले काले च काङ्क्षितविधात्री ॥ २५९॥ ज्ञानानन्दमुखादीनपवर्गं वा ददासि भक्तेभ्यः । अत एवानन्यगतिस्त्वां विधिपत्नीं प्रपद्येऽहम् ॥ २६०॥ त्वयि विन्यस्तभराणां न हि चिन्ता जायते नृणां कापि । परमानन्दादिकलास्फूर्तिर्दिविषद्गणेन संमान्या ॥ २६१॥ सुमशरसाम्राज्यकलामङ्गलविधिरेखिका वाणी । धातुरपि चित्तवृत्तिस्थैर्यं त्वन्यादृशं कुरुते ॥ २६२॥ सा धेनुश्चिन्तामणिरपि वृक्षः संपदां प्रदायिन्यः । अम्ब त्वमेव काले भसि ज्ञानप्रदा व्यपोह्य तमः ॥ २६३॥ मनसो नैर्मल्यप्रदमस्याः सेवे कटाक्षमहमारात् । यः कुरुते जनतां तां हतमायां मधुरामयोध्यां च ॥ २६४॥ शरदिव हंसकुलेड्या ज्योत्स्नेव जनार्तिहारिणी वाण्याः । जयति हि कटाक्षरेखा दीपकलेव प्रकामहततिमिरा ॥ २६५॥ पङ्कजभववदनमणिं परविद्यादेवतां वाणीम् । नित्यं यजतां जपतां न हि तुल्योऽस्मिन् क्षमातले कश्चित् ॥ २६६॥ वाणी निजवाणीभी रचयति नुतिमात्तवीणया काले । धातुः प्रसादहेतोः पतिव्रतालक्षणैरन्यैः ॥ २६७॥ आनन्दयति विलसैरम्बा पद्मासनं निजं देवम् । तेनैव तुष्टहृदयः शुभाक्षराण्यादराल्लिखति मौलौ ॥ २६८॥ मम मानसदुर्मदगजमपारतापाटवीषु धावन्तम् । विरचय्य मुदितचित्तं कुरु वाणि त्वत्पदाब्जकृतहस्तम् ॥ २६९॥ कमलासनधैर्यमहीधरकुलिशस्ते कटाक्ष एवायम् । कविकुलमयूरकादम्बिनीविलासो मुदेऽस्तु सततं नः ॥ २७०॥ गुरुवरदनाम्भोजे नृत्यन्ती शारदा देवी । मधुरतरश्लोकनिभा मणिनूपुरनिनदसंततिर्भ्ति ॥ २७१॥ को वा न श्रयति बुधः श्रेयोऽर्थी तामिमां वाणीम् । यां पङ्कजाक्षनाभिजसधर्मिणीमर्चयन्ति सुरनाथाः ॥ २७२॥ मुषितपयोजमृदिम्ना चरणतलेनात्र मानसे वाणी । परिहरतु पापराशिं सुरौघसंमानितेन काले मे ॥ २७३॥ याथार्थ्यज्ञानकलाप्राप्त्यै त्वां शारदां वन्दे । सेवाफलं प्रयच्छ प्रसीद परमेशि वल्लभे धातुः ॥ २७४॥ निगमान्तसारमर्थं बोधयसि त्वं गुरून् प्रकल्प्य भुवि । सैषा मे ज्ञानघना वाणी नित्यं प्रसन्नासि ॥ २७५॥ मन्दारकुसुममदहरमन्दस्मितमधुरवदनपङ्करुहा । हृद्यतमनित्ययौवनमण्डितगात्री विराजते वाणी ॥ २७६॥ सौभाग्यसूचकाभी रेखाभिर्भूषितं सौरैर्वन्द्यम् । अम्बाचरणपयोजं वतंसयन् प्राप्तसंमोदः ॥ २७७॥ द्विजगणपूज्यं नित्यं निरस्तजाड्यं त्वदीयपादयुगम् । क्षणमपि वा सांनिध्यं भजतु मदीये हृदि स्वैरम् ॥ २७८॥ नतदेवराजमकुटीमणिघृणिपरिचुम्बिताङ्घ्रिकमला नः । कमलासनस्य दयिता तन्यादन्यादृशी श्रियं भजताम् ॥ २७९॥ वाणी श्रितकादम्बा दम्भादिरिपून् निरस्य नः काले । क्षेममवन्यां तन्यात् पदे परे देवसंघपरिसेव्ये ॥ २८०॥ पङ्कजभवसाम्राज्यस्थिरलक्ष्मीश्चपाण्डरतनुश्रीः । नतमानवसुकृतकलापरिपाटी भाति सकलगुणपेटी ॥ २८१॥ मुखविजितचन्द्रबिम्बा साम्बा कादम्बसेव्यपदकमला । कमलासनगृहलक्ष्मीर्लक्ष्मीं पुष्णातु शारदा देवी ॥ २८२॥ मुरमथनस्येव रमा शंभोरिव सकलभूधरेन्द्रसुता । वाणि विधातुः सदनेऽनुरूपदाम्पत्यसंपदा भासि ॥ २८३॥ वाणि तव देहकान्त्या कटाक्षलहरी तु संयुता काले । धत्ते कामपि शोभां सुरस्रवन्त्येव संगता यमुना ॥ २८४॥ मधुरासेचनदृष्ट्या मां पायादापदो मुहुर्वाणी । आश्रिततापविभेत्रीत्येवं यामामनन्ति सूरिवराः ॥ २८५॥ अज्ञातकोपपूरा यस्या दृष्टिः कृतादरा भजताम् । सैषा विहसितपौरंदरलक्ष्मीं संपदं दद्यात् ॥ २८६॥ बालकुरङ्गविलोचनमीषत्स्मितमधुरमाननं वाण्याः । मणिमयताटङ्कमणीविलासि भूयान्मुदेऽस्माकम् ॥ २८७॥ मुनिजनमानसहंसीं श्रुतिततिपञ्जरशुकीं महादेवीम् । नौमि स्नुषां रमायाः माहेश्वरमहितसत्पदप्राप्त्यै ॥ २८८॥ धातुः सौधाङ्गणकृतचङ्क्रमणां शारदां नौमि । मत्तमतङ्गजगमनां परिपन्थिजयाय सुकृतिसंदृश्याम् ॥ २८९॥ वागीशमुखा देवा यस्याः प्रसदनबलद्धि विजयन्ते । परिपालितभक्तगणा यद्ध्यानोल्लसदपारपुलकान्ताः ॥ २९०॥ नैसर्गिकवाक्ष्रेणीकेलिवनममलभूषणं धातुः । वदनानामियमम्बा जयतु चिरं कामवर्षिणी भजताम् ॥ २९१॥ कलयामि हृदयमेतत् पादाब्जे शारदादेव्याः । प्राप्तारिषट्कविजयं तत्त्वधनं कलितशारदाध्यानम् ॥ २९२॥ पादारविन्दनमनप्रभावपरिकलितदेवसारूप्याः । परमानन्दनिमग्नाः सुधियो भान्ति क्षमावलये ॥ २९३॥ ललितविधातृरूपं पालितलोकत्रयं च तत् तेजः । सकलागमशिखरकलापरतत्त्वं शारदारूपम् ॥ २९४॥ ध्यानैर्योगैश्च जपैर्यत् सेव्यं परममादिष्टम् । तन्नश्चकास्तु हृदये विश्वजनीनं हि भक्तानाम् ॥ २९५॥ भागीरथीव वाणी तव नुतिरूपा विराजते परमा । इह मातर्यद्भजनं सर्वेषां सर्वसंपदां हेतुः ॥ २९६॥ संततमधुरालापैर्लालितविधिवैभवैरमेयकलैः । श्रेयःप्रदानदीक्षितकटाक्षपातैर्महातत्त्वैः ॥ २९७॥ खेलल्लोलम्बकचैः कुचभरनम्रैः पुरंध्रिगुणपूर्णैः । आश्रितसंवित्पीठैरमरेशवधूकरादृतच्छत्रैः ॥ २९८॥ वीणापुस्तकहस्तैर्विधिभाग्यैरस्तु मम तु सारूप्यम् । संविद्धनैश्च वाणीरूपैरेतैर्दयासारैः ॥ २९९॥ मातः कथं नु वर्ण्यस्तव महिमा वाणि निगमचयवेद्यः । इति निश्चित्य पदाब्जं तव वन्दे मोक्षकामोऽहम् ॥ ३००॥ त्वामम्ब बालिशोऽहं त्वचमत्कारैर्गिरां गुम्भैः । अयथायथक्रमं हि स्तुवन्नपि प्राप्तजन्मसाफल्यः ॥ ३०१॥ इति श्रीशारदात्रिशती समाप्ता